Hoe wordt de voedingswaardetabel vastgesteld?

Door Krista Baar

De voedingswaardevermelding op de verpakking moet consumenten helpen bij het maken van een bewuste keuze. Voedingswaardetabellen bevatten echter regelmatig onjuistheden; bijvoorbeeld in herhalingen van voedingswaarden en in de combinatie van claims en voedingswaardevermelding. Wat moet en mag er wel en niet in de voedingswaardetabel staan? Hoe wordt de voedingswaarde bepaald? Mogen er afwijkingen in de vermelde voedingswaarden zitten?

Invoering van Verordening (EU) nr. 1169/2011

Tot een aantal jaar geleden was het alleen verplicht om een voedingswaarde te vermelden op een voorverpakt levensmiddel als er een voedingsclaim of een gezondheidsclaim werd gebruikt. Met de invoering van Verordening (EU) nr. 1169/2011 is de voedingswaardevermelding een verplicht onderdeel geworden voor alle voorverpakte levensmiddelen, met uitzondering van levensmiddelen genoemd in bijlage V van de verordening en dranken met een alcoholvolumegehalte van meer dan 1,2%. Voor die laatste categorie heeft de sector alcoholhoudende dranken in maart 2018 een zelfreguleringsvoorstel gepresenteerd aan de Eurocommissaris Gezondheid en voedselveiligheid. Het voorstel is er op gericht dat eind 2022 informatie beschikbaar is voor consumenten van alcoholische dranken aangaande voedingswaarde en ingrediënten.

Wat moet en mag er?

De voedingswaarde heeft betrekking op het levensmiddel zoals het wordt verkocht. Het is toegestaan om de voedingswaarde na bereiding te vermelden, maar dan moet een voldoende gedetailleerde bereidingswijze zijn vermeld op de productverpakking.

De verplichte en vrijwillige vermeldingen staan in de tabel op deze pagina weergegeven. De tabelvorm is verplicht. Bij onvoldoende ruimte op het etiket mogen de gegevens ook achter elkaar worden geplaatst in plaats van in tabelformaat. Verder moet de tabel in het hoofdgezichtsveld staan en moet de lettergrootte minimaal 1,2 mm zijn. Hierbij zijn de verplichte nutriënten vetgedrukt. Deze mogen worden aangevuld met de vrijwillige nutriënten.

voedingswaarde tabel

Naast de juiste eenheden moet ook de juiste afronding (aantal decimalen) worden gebruikt. Hiervoor is tabel 4 in de leidraad met betrekking tot het vaststellen van toleranties voor voedingswaarden die op een etiket worden vermeld een goed hulpmiddel. Het betreft hier de leidraad voor de bevoegde autoriteiten ten behoeve van de controle op de naleving van de EU-wetgeving inzake Verordening (EU) nr. 1169/2011 met betrekking tot het vaststellen van toleranties voor voedingswaarden die op een etiket worden vermeld.

Vitaminen en mineralen

Vitaminen en mineralen mogen alleen worden vermeld indien ze in significante hoeveelheden aanwezig zijn. Deze staan vermeld in bijlage XIII deel A punt 2 van de verordening. Hierbij geldt dat het percentage van de dagelijkse referentie inname (%DRI) naast het gehalte in µg of mg moet worden aangegeven.

Overige nutriënten

Voor de overige nutriënten mag ook worden aangegeven wat de referentie-inname (RI) in % is. Dit is zelfs verplicht indien er voor een nutriënt een voedingswaardeclaim wordt gemaakt.

Om dit percentage te bepalen zijn referentie-innames vastgesteld voor een gemiddelde volwassene. Deze zijn aangegeven in bijlage XIII deel B van de verordening. Als de RI wordt aangegeven naast het gehalte in g/100g  of g/100 ml, dan moet altijd de volgende zin onder de tabel worden vermeld: Referentie-inname van een gemiddelde volwassene (8400 kJ/ 2000 kcal).

Portievermelding

In veel gevallen is het wenselijk om de voedingswaarde ook per portie aan te geven. Dat mag. Alleen is dit niet in plaats van, maar naast de voedingswaarde per 100 g of 100 ml. Bovendien moet de portie worden gekwantificeerd en het aantal porties dat in de verpakking aanwezig is worden aangegeven. Bijvoorbeeld: een verpakking van 250 gram bevat 5 porties van 50 gram.

Herhaling van voedingswaarden in het gezichtsveld, meestal op de voorkant van de verpakking, en in een andere vorm mag. Alleen gelden hiervoor wel een aantal voorwaarden. Zo mag er geen willekeur zijn van de nutriënten die worden herhaald. Er dient een keuze gemaakt te worden tussen alleen energie óf de combinatie energie, vetten, verzadigde vetzuren, suikers, zout. De herhaling mag zowel per 100 g/ 100 ml als per portie zijn. Als het per portie is, moet de energetische waarde ook per 100 g/100 ml worden uitgedrukt.

Hoe wordt de voedingswaarde bepaald?

De voedingswaarde kan op een aantal manieren worden bepaald:

  • Analyse van het levensmiddel door een laboratorium.
  • Berekening op basis van bekende of effectief gemiddelde waarden van de verwerkte ingrediënten.
  • Berekening aan de hand van algemeen vaststaande en aanvaarde gegevens, bijvoorbeeld de NEVO-tabel.

Als producent ben je verantwoordelijk voor de juistheid van de informatie op de verpakking. Dus bij  twijfel over een berekende waarde: toetsen middels een analyse.

Afwijkingen

Als gevolg van natuurlijke schommelingen zal het product nooit exact het voedingsstofgehalte bevatten zoals vermeld. De vermelde gehaltes mogen alleen niet zoveel afwijken dat de consument zou kunnen worden misleid. Voor de bevoegde autoriteiten is er daarom een leidraad opgesteld met betrekking tot het vaststellen van toleranties voor voedingswaarden die op een etiket worden vermeld.

Dit betekent in de praktijk dat er toleranties naar boven en beneden zijn toegestaan. Echter indien er een claim wordt gemaakt, zal aan de eis van die claim moeten worden voldaan. In het geval van vitaminen en mineralen zal minimaal de significante hoeveelheid aanwezig moeten zijn.

Laatste Nieuws

  • 17-09-2018
    Nieuw warenwetregeling vrijstelling voedingssupplementenLees verder
  • 10-09-2018
    Nieuwsbrief september 2018Lees verder
  • 10-09-2018
    België voert Nutri-score inLees verder

Aanmelden nieuwsbrief

Melding: cookies

Wij en derden, die zich (deels) buiten de EU bevinden, maken gebruik van cookies, om de effectiviteit van advertenties te registreren en te optimaliseren, om onze website te verbeteren, om de website naar behoren te laten werken, om gepersonaliseerde advertenties te tonen op onze websites, en om het verkeer op de website te analyseren. Door op akkoord te klikken, geef je toestemming voor het plaatsen van alle cookies zoals omschreven in onze privacyverklaring.

Cookie instellingen Cookies accepteren